جزای اعمال

حقّ النّاس و حق الله

مگر خدا نفرموده است كه حقّ النّاس را رعايت كنيد من از حقّ اللّه مى گذرم حال اگر نماز نخوانيم خدا از حق خودش مى گذرد؟

اولاً: از قرآن كريم و ساير متون دينى استفاده مى شود كه، بخشش گناهان و گذشت خداوند از حق خود، در جايى است كه انسان گناهان و خطاهايى را از روى جهالت انجام دهد و توبه كرده و با عمل صالح، گذشته خود را جبران نمايد در اين صورت از حق خود مى گذرد، نه اين كه عمداً گناه كند و اصرار بر عمل خود داشته باشد به اين خيال كه خداوند او را مى بخشد. عفو و بخشش خداوند بدون دليل نيست بلكه با حساب و كتاب است.
خداوند متعال در اين باره فرموده است:

تفاوت فقیر و غنی در حساب اخروی

اگر دو نفر باشند كه شرايط يكسان داشته باشند فقط از لحاظ مالي يكي غني و يكي مستضعف باشند. از لحاظ اخروي كسي كه برايش پول مي دهند تا نماز بخوانند و كسي كه پول ندارد تا نمازهاي قضايش را بجا اورند در چيست؟

از حيث فقهي كسي كه براي او اجير گرفته اند ، اعمالي كه از او فوت شده را جبران كرده اند . در اين صورت ديگر نماز و روزه بر گردن او نبوده و بدهكار نيست . (البته به شرطي كه اجير واقعا اعمال را انجام دهد مثلا هفتاد سال براي او نماز و روزه را بخواند ، زيرا صرف اجير گرفتن انسان را بري الذمه نميكند.) اما اينكه ثواب هم داشته باشد ، بايد گفت خير او عملي انجام نداده كه مستحق ثواب باشد .اعمال عبادي واجب دو جنبه دارند . اول اگر انجام بدهيم مستحق پاداشيم و اگر ترك كنيم مستحق عقاب . در فرض سوال استحقاق عقاب مرتفع ميشود اما اينكه مستحق پاداش باشد ، خير چنين چيزي براي او نخواهد بود.

آخرت اهل كتاب

مسيحيها و يهوديها که نماز و روزه را انجام نمي دهند در صورتي که در دين آنها طبق قرآن وجود دارد، مي توانند به بهشت بروند؟


1ـ قاعده کلّی که خداوند متعال در باب تکلیف بیان نموده این است که: « لا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْساً إِلَّا وُسْعَها لَها ما كَسَبَتْ وَ عَلَيْها مَا اكْتَسَبَتْ. ـــــ خدا هيچ كس را جز به اندازه ی توانایی اش تکلیف نمى‏كند.

خوبان بي‏ نماز!

من بسياري از افراد را مي شناسم كه نماز نمي خوانند و روزه هم نمي گيرند اما به كسي هم آزار نمي رسانند و خوش اخلاق هستن، ظاهرا خيلي هم اهل گناه نيستند، عاقبت چنين افرادي به كجا ختم مي شود؟

اهميت عمل به نماز به حدى‏است كه حتى سبك شمردن و اهميت ندادن به آن سبب محروميت از شفاعت‏مى‏شود. رسول اكرم(ص) مى‏فرمايد: «لاينال شفاعتى من استخف بصلوته؛ شفاعت من به كسى كه نمازش را سبك بشمارد نمى‏رسد»، (ميزان‏الحكمه ج 5ص 117). امام صادق(ع) مى‏فرمايد: «لاتنال شفاعتنا من استخف بالصلوة؛ شفاعت ما به كسى كه نماز را سبك بشمارد نمى‏رسد»، (كافى ج 3 ص 270).
اهميت عمل به احكام

جاهل قاصر

انسانهائى كه از پيامبر يا امامى برخوردار نبوده‏اند تكليف آنها چگونه‏است و آيا بخاطر كارهاى زشتشان بازخواست خواهند شد؟

جاهل بر دو گونه است: قاصر و مقصر ؛ جاهل قاصر كسي است كه پيام الهي به او نرسيده و زمينه‏اي براي بيداري او فراهم نگرديده است. مجازات اين افراد در حد عقل و درك آنهاست؛ يعني ، اين كه اگر ديني هم در كار نباشد، عقل مي‏گويد ظلم بد است و عدل خوب است و ... به هر اندازه كه فرد قاصر به مفاد احكام روشن عقل خود عمل كرده باشد، مأجور و در صورت مخالفت مجازات مي‏گردد؛ ولي جاهل مقصر كسي است كه جاهل بوده ولي امكان يادگيري و شرايط آن را داشته است. مانند كسي كه در كنار مسجد است ولي نماز و احكام ديگر خود را بلد نيست و براي يادگيري آن نيز حركت نمي‏كند، چنين فردي داراي مجازات است.