رابطه دين با امور ديگر

مكتب تفكيك و اخباري‏گري

مکتب تفکيک چيست و فرق آن با اخباري گري در چيست؟


1. اخباريون نقطه مقابل اصوليون و مجتهدان(قائلين به اجتهاد در احکام دين) هستند. مؤسسين اين گرايش ميرزا محمد استرآبادي و شاگردش ملاامين استرآبادي هستند. اينها اجتهاد را حرام مي دانند، ظواهر قرآن را حجّت نمي دانند و مدّعی اند که قرآن را فقط امام معصوم مي فهمد و بس.اینها به حجّيت عقل نيز قائل نبوده و آن را خطاکار مي دانند. اجماع را هم قبول نداشته و آن را دليل اهل سنّت در انتخاب خليفه ی اوّل مي انگارند. در حالي که هيچ اجماعي بر خلافت خليفه اوّل واقع نشده است.

پروتستانتيسم اسلامى‏

مقصود شريعتى و آخوندزاده از پروتستانتيسم اسلامى چيست؟ آيا اين دو در اين مقوله يكسان مى‏انديشيده‏اند؟

مقصود دكتر شريعتى از اين واژه، نه تنها غير از آن چيزى است كه امثال ميرزا فتحعلى آخوندزاده مطرح مى‏كردند؛ بلكه در مقابل آن است. مراد آخوندزاده از پروتستانتيسم، حذف ابعاد آسمانى و الهى دين و نفى شريعت و منشأ الهى حق و قراردادن اعتبارات و قراردادهاى بشرى در مركز حق است:
«پروتستانتيسم، عبارت از مذهبى است كه حقوق اللَّه و تكاليف عباداللَّه، جميعاً در آن ساقط بوده، فقط حقوق‏الناس باقى بماند». «2» به عبارت ديگر پروتستانتيسم وى چيزى جز سكولاريسم و اومانيسم غربى نيست.

انسان و دين‏

راز دين گرايى انسان چيست و چگونه مى‏توان رابطه انسان و دين را توصيف كرد؟

به اختصار رابطه انسان و دين را با ويژگى‏هاى زير مى‏توان توصيف كرد:
1. ذاتى بودن؛
گرايش انسان به دين امرى ذاتى، عميق و ريشه دار است. دين نه تنها تأمين كننده بسيارى از حاجات انسان است، بلكه خود نيازى بنيادين و نهفته در ژرفاى وجود آدمى است.

رابطه انديشه ماركسيسم با اسلام

1-از جهات مثبت افکار مارکس که مورد قبول اسلام است چند مورد را نام ببريد. علت تخاصم اسلام و يا رد مارکسيسم از نظر اسلام چيست؟ جهات منفي افکار مارکس چيست؟ 2- دليل مخالفت روحانيت با کارل مارکس شايد به دليل جهات منفي وي بوده و اين که از جهات مثبت وي صحبت نشده است. نظر شما در اين مورد چيست؟

هر مکتب فکری یا سیاسی یا اقتصادی یا... یک سری تک گزاره ها دارد و یک جهان بینی و چهارچوب کلّی که بر آن تک گزاره ها سایه افکنی کرده آنها را معنا دار می کند. اگر مبنای قضاوت ما در مورد مکاتب ، گزاره های آنها باشد یقیناً بسیاری از مکاتب ، اشتراکات فراوانی باهم خواهند داشت. بر این مبنا اسلام نیز اشتراکات فراوانی با مکاتب مختلف دارد. امّا باید توجّه داشت که از نظر منطقی ، این قبیل اشتراکات ارزش چندانی ندارند. آنچه باعث نزدیکی دو مکتب نسبت به هم می شود تعداد مسائل مشترک آنها نیست بلکه چهارچوب و جهان بینی آنهاست.

رابطه اگزيستانسياليسم و اومانيسم با دین

مفاهيم اگزيستانسياليسم و اومانيسم چيست و هدف اصلي اين گونه مكاتب چيست؟ تفكرات آنها در چه اموري با نظرات اسلام موافق و در چه اموري مخالف است؟


اگزيستانسياليسم (Existentialism) در لغت به معنى اصالت وجود است. همچنين اگزيستانسياليسم نام مكتبى است كه در آن سرشت انسان انكار شده و معتقد است آدمى فرآورده كار و انتخاب خويش است و ماهيت و طبيعت پيشين ندارد. اين مكتب به دو شاخه الهى و الحادى تقسيم شده. از جمله اگزيستانسياليست‏هاى خدا پرست مى‏توان «سورن كير كگور» و «كارل ياسپرس» را نام برد. از جمله اگزيستانسياليست‏هاى ملحد نيز مى‏توان «ژان پل سارتر» را نام برد.
در اين باره بايد به مطالبي توجه نمود :
الف) اگزيستانياليسم از واژه Exist به معنى وجود مشتق است.