شرور

نحس و شر

آيا ميتوان گفت نحس شر است و همانطور كه شر يك امر عدميست پس نحس هم امري عدميست؟

در روايات متعددي سعد و نحس ايام در ارتباط با حوادثي كه در آن واقع شده است تفسير شده، في المثل در روايتي از اميرالمومنين علي مي خوانيم شخصي از امام درخواست كرد تا درباره روز «چهارشنبه» و فال بدي كه به آن مي زنند و سنگيني آن، بياني فرمايد كه منظور كدام چهارشنبه است؟ فرمود: «منظور چهارشنبه آخر ماه است كه در محاق انفاق افتد، و در همين روز «قابيل» برادرش «هابيل» را كشت ... و خداوند در اين روز چهارشنبه تندباد را بر قوم عاد فرستاد». (تفسير نورالثقلين، ج 5، ص 183، ح 25).

بلا و گرفتاري

سختي ها، گرفتاري ها، تنگناها و بلايايي که در زندگي هر کسي رخ مي دهد چه علت هايي دارند؟ آيا تنها به خاطر کار و کردار بد انسان است؟ يا امتحان است؟ يا لطف خداست؟ انسان از کجا مي تواند تشخيص بدهد که مثلا فلان گرفتاري يا سختي که برايش به وجود آمده علتش چيست؟

به طور كلي بلاء و مصيبت و رنج به سه بخش تقسيم مي شود:

1. بلاء و مصيبت به هدف آزمايش و امتحان: برخي از بلاها و مصيبت ها براي آزمون انسان است تا صبر و استقامت و شكيبايي او به منصه ظهور گذاشته شود.

خداوند در قرآن كريم مي فرمايد:«ما كانَ اللّهُ لِيَذَرَ الْمُوءْمِنِينَ عَلى ما أَنْتُمْ عَلَيْهِ حَتّى يَمِيزَ الْخَبِيثَ مِنَ الطَّيِّبِ ؛ «خدا بر آن نيست كه شما مؤمنان را بدين حال كه اكنون داريد رها كند (بلكه مي آزمايد) تا ناپاك را از پاك جدا سازد». (آل عمران، آيه 179).

آفرينش زشتی ها

چرا در دنيا زشتى و زيبايى درهم آميخته است و آيا بهتر نبود خداوند تنها زيبائى‏ها را مى‏آفريد؟

تفاوت‏ها در آفرينش‏
خداوند متعال، نظام هستى را به نحو احسن و كامل‏ترين وجه، آفريده است.

شرور و نقص قابليت‏ها

آيا نواقص موجود در ميزان قابليت‏ها، حاصل از نظام جبرى است؟ يك قابليت براى يك فرد از ناحيه عواملى غيراختيارى، تا چه حد با عدل خدا سازگار است؟ آيا فردى كه در نظام علّى لايتغير، با عدم قابليت مواجه است، مى‏تواند اعتراضى براى وى مطرح باشد؟

«عنايت»؛ يعنى، اهتمام فاعل به فعل خويش تا اينكه فعلش، بر وجه خير يا بهترين وجه خير محقق شود. امّا مفهوم عنايت در انسان، با معناى آن نسبت به خداوند متعال، در هدف و غايت متفاوت است؛ يعنى، عنايت آدمى به افعالش، به جهت نيل به منافعى است كه او فاقد آن است. امّا از آنجا كه خداوند متعال، كامل مطلق و غنى بالذات است، هدفى وراى ذات خويش در اهتمام به افعالش ندارد و به عبارت ديگر، هدف اصلى خداوند متعال در اهتمام به فعل خويش، ذات مقدسش است و از آنجا كه اين ذات در مخلوقاتش تجلى يافته و از طريق آفريدگان حضرت حق، مى‏توان تا حدّى به ذاتش راه برد. آنها هدف تبعى و ثانوى هستند.

ديدگاه بزرگان و مراجع دين در مورد مسئله خير و شر

نظر و ديدگاه بزرگان و مراجع دين در مورد مسئله خير و شر چيست؟

کتابهای مستقلّی نیز در این باب نگارش یافته است که برای کسب آگاهی بیشتر می توانید به آنها مراجعه فرمایید. در این جا تنها به تعاریف خیر و شرّ و طرح معروفترین دیدگاهها پرداخته می شود. در این نامه دو مقاله خدمت حضرت عالی عرضه می شود که اوّلی بیشتر جنبه ی نقل قول دارد ؛ امّا در مقاله ی دوم سعی بر آن شده که نظرات مشهور در این باب ، باهم جمع شده و نظری واحد و جامع ارائه گردد.