معرفت شناسی

موانع معرفت فطرى

عوامل بى توجهى به معرفت فطرى و خداشناسى چيست؟

با مطالعه آياتى كه خداشناسى فطرى را مطرح مى كنند، به راحتى مى توان دليل اين را كه برخى در همه حال به فكر خدا نيستند و بعضى ديگر به كلى منكر خدا مى شوند، دريافت. به اجمال مى توان موارد ذيل را براساس آيات قرآن، موانع بى توجهى به معرفت فطرى قلمداد كرد:

چهار ركن ايمان از منظر امام رضا (علیه السلام)

در مكتب امام رضا (عليه السلام) نشانه هاى ايمان چيست ؟

4rokn-iman.gifحضرت على بن موسى الرضا (عليه السلام) مى فرمايد:
ايمان چهار ركن است:
التَّوَكُّلُ عَلَى اللَّهِ؛ توكل بر خدا.
و الرِّضَا بِقَضَاءِ اللَّهِ؛ خشنودى به قضاى خدا.
و التَّسْلِيمُ لأَمْرِ اللَّهِ؛ تسليم به فرمان خدا.
وَ التَّفْوِيضُ إِلَى اللَّهِ؛ واگذارى (همه كار) به خدا.

علم و اراده

فرق اراده و علم چيست؟


علم از مبادی اراده می باشد ؛ یعنی بدون علم ، اراده تحقّق نمی یابد.
علم یعنی حضور امر مجرّدی در نزد امر مجرّد دیگر ؛ که امر مجرّد نخست را معلوم و امر مجرّد دوم را عالم گویند. برای مثال وقتی چشم ما با درخت مواجه می شود ، نوری به چشم می خورد ؛ اثر الکتریکی آن مغز را تحریک می کند ، تحریک مغز ، در روح بخاری اثر می کند ؛ و این اثر پیامی به نفس مجرّد می فرستد. آنگاه نفس ما که امری است مجرّد آمادگی آن را می یابد که صورت مثالی (ملکوتی) درخت را در عالم مثال (ملکوت) شهود نماید. پس آنگاه که ما آن صورت مثالی درخت در نفس خویش حاضر یافتیم ، به درخت عالم گشته ایم.

هرمنوتيك‏

هرمنوتيك و نظريه فهم دينِ شلايرماخر را نقد فرماييد؟

با توجه به سه گرايش در ارتباط با ساز و كار فهم متن و هرمنوتيك كه عبارت است از: 1. اصل با مؤلف متن است، 2. اصل با متن بوده و متن مستقل از مؤلف است، 3. اصل با مفسّر متن است، هرمنوتيك شلايرماخر مربوط به كدام يك از اين سه گرايش است؟
درباره هرمنوتيك جديد؛ يعنى اسناد ماهيتى تفسيرى به همه تجربه‏هاى بشرى- اعم از دين، فرهنگ و ...- به طور كلى چهار ديدگاه مهم مطرح است كه يكى مربوط به شلايرماخر است. وى را بنيان‏گذار هرمنوتيك نوين مى‏شناسند. «1»

اسلامی شدن علوم

اضافه كردن كلمه اسلامى به انتهاى نام يك علم (مثل پزشكى اسلامى، اقتصاد اسلامى و ...) چه معنايى دارد؟

يا اينكه از آيات و روايات مى‏توان «روش» استخراج كرد (مثلًا روش پزشكى در اسلام)؟
در اين باره بايد دانست؛ منابع اسلامى- كه شامل آيات و روايات است- حاوى «دانش» ها و «روش» ها است. با اين تفاوت كه آنچه مربوط به معرفت‏شناسى و احكام تكليفى شرعى مى‏شود، به‏طور حداكثر آمده است؛ زيرا معارف ملكوتى فراتر از دسترسى بشر است و اگر از طريق پيامبران و وحى القا نمى‏شد، راه آن بر روى بشر بسته بود. اما آنچه مربوط به‏